دیکشنری در پایتون (Dictionary)

# ساخت یک دیکشنری برای اطلاعات یک دانش‌آموز
student = {
    "name": "علی رضایی",
    "age": 20,
    "grade": 17.5,
    "passed": True
}

# دسترسی با کلید — داخل کروشه
print(student["name"])    # علی رضایی
print(student["grade"])   # 17.5

# دسترسی با .get() — اگه کلید نباشد None برمی‌گرداند
print(student.get("email"))            # None
print(student.get("email", "ندارد"))  # ندارد

# تعداد کلیدها
print(len(student))  # 4

product = {
    "name": "لپ‌تاپ",
    "price": 35_000_000,
    "stock": 10
}

# اضافه کردن کلید جدید
product["brand"] = "Asus"
print(product)

# ویرایش مقدار موجود
product["price"] = 32_000_000   # تخفیف
product["stock"] -= 1            # یکی فروخته شد

# حذف یک کلید با del
del product["brand"]

# حذف و گرفتن مقدار با pop()
old_price = product.pop("price")
print("قیمت قبلی:", old_price)  # 32000000
print(product)

# بررسی وجود کلید
print("name" in product)   # True
print("price" in product)  # False — حذف شد

scores = {
    "علی": 18,
    "سارا": 20,
    "رضا": 15,
    "مینا": 19
}

# ۱. فقط کلیدها
for name in scores.keys():
    print(name)

# ۲. فقط مقادیر
for score in scores.values():
    print(score)

# ۳. هر دو با هم — رایج‌ترین روش
for name, score in scores.items():
    print(f"{name}: {score}")

# پیدا کردن بالاترین نمره
best = max(scores, key=scores.get)
print(f"نفر اول: {best} با نمره {scores[best]}")
# نفر اول: سارا با نمره 20

users = {
    "u001": {
        "name": "علی",
        "age": 25,
        "city": "تهران"
    },
    "u002": {
        "name": "سارا",
        "age": 30,
        "city": "اصفهان"
    }
}

# دسترسی به داده‌های تودرتو
print(users["u001"]["name"])  # علی
print(users["u002"]["city"])  # اصفهان

# نمایش همه کاربران
for user_id, info in users.items():
    print(f"{user_id}: {info['name']} از {info['city']}")

d = {"a": 1, "b": 2}

d.get("a")           # 1  — دسترسی امن
d.keys()            # dict_keys(['a', 'b'])
d.values()          # dict_values([1, 2])
d.items()           # dict_items([('a',1),('b',2)])
d.pop("a")          # 1  — حذف و برگرداندن
d.update({"c": 3})  # اضافه کردن دسته‌جمعی
d.clear()           # خالی کردن کامل
len(d)              # تعداد کلیدها
"b" in d            # True — بررسی وجود کلید