قسمت ۲: راه‌اندازی پیش‌نیازها

در این جلسه پیش‌نیازهای ضروری برای شروع کدنویسی را روی سیستم‌عامل نصب و آماده می‌کنیم. به دو ابزار اصلی نیاز داریم: مفسر پایتون که کدهایمان را اجرا می‌کند، و VS Code که محیط نوشتن کد است.

📺 برای تماشا در یوتیوب: باز کردن در یوتیوب ↗
🎥 برای تماشا در آپارات: باز کردن در آپارات ↗

مرحله اول: دانلود و نصب پایتون در ویندوز

برای نصب پایتون مراحل زیر را به دقت دنبال کنید:

  • در مرورگر خود عبارت Download Python را جستجو کنید یا مستقیماً به سایت رسمی پایتون به آدرس python.org مراجعه کنید.
  • به بخش Downloads بروید. در این بخش همیشه آخرین نسخه پایدار پایتون برای دانلود قرار دارد (در زمان ضبط این ویدیو، نسخه ۳.۱۳.۷ آخرین نسخه است).
  • روی دکمه زردرنگ دانلود کلیک کنید تا فایل نصبی دریافت شود. تا زمانی که نسخه اصلی شما سری ۳ باشد، تفاوت اعداد اعشاری بعدی مربوط به تغییرات جزئی است و مشکلی ایجاد نمی‌کند.
  • پس از اجرای فایل دانلود شده، قبل از کلیک روی Install Now، حتماً تیک گزینه Add Python to PATH را در پایین پنجره بزنید. اگر این تیک را نزنید، در آینده برای اجرای برنامه‌ها با مشکل مواجه می‌شوید.
  • سپس روی Install Now کلیک کنید تا نصب به پایان برسد.
⚠️
نکته برای سیستم‌های ۳۲ بیتی: اگر ویندوز شما ۳۲ بیتی است، در همان صفحه دانلود وارد بخش Windows شوید و نسخه x86 را انتخاب کنید.

مرحله دوم: دانلود و نصب VS Code

برای کدنویسی به یک محیط حرفه‌ای نیاز داریم. ویژوال استودیو کد بهترین انتخاب است:

  • عبارت Download VS Code را جستجو کنید و وارد سایت code.visualstudio.com شوید. دقت کنید نسخه حجیم Visual Studio را اشتباه دانلود نکنید.
  • با توجه به سیستم‌عامل خود (ویندوز، لینوکس یا مک)، نسخه مناسب را دانلود کنید.
  • فایل نصب را اجرا کنید، قوانین را بپذیرید و روی Next کلیک کنید.
  • در مرحله تنظیمات، پیشنهاد می‌شود تیک گزینه‌هایی که عبارت Open with Code دارند بزنید تا بتوانید با کلیک راست روی هر پوشه، آن را مستقیم در VS Code باز کنید.

مرحله سوم: بررسی صحت نصب پایتون

برای اینکه مطمئن شویم پایتون درست نصب شده، باید از خط فرمان سیستم استفاده کنیم:

  • در ویندوز برنامه Terminal یا CMD را باز کنید.
  • عبارت python --version را تایپ کرده و Enter بزنید.
  • اگر نصب موفق بوده، نسخه نصب‌شده (مثلاً Python 3.13.7) نمایش داده می‌شود.
💡
اگر بعد از نصب با خطای 'python' is not recognized مواجه شدید، احتمالاً تیک Add Python to PATH را نزده‌اید. پایتون را uninstall و دوباره با آن تیک نصب کنید.

نصب و تنظیم پایتون در لینوکس و مک

در اکثر سیستم‌عامل‌های مبتنی بر یونیکس مثل مک، اوبونتو و دبیان، پایتون ۳ به صورت پیش‌فرض نصب است. برای بررسی، ترمینال را باز کرده و دستور python3 --version را وارد کنید.

اگر پایتون نصب نبود، در توزیع‌های مبتنی بر دبیان مثل اوبونتو با این دو دستور نصب کنید:

Terminal
sudo apt update
sudo apt install python3

ترفند: اجرای پایتون ۳ فقط با دستور python در لینوکس

در لینوکس معمولاً دستور python به نسخه قدیمی ۲ اشاره دارد و برای نسخه جدید باید python3 تایپ کنید. اگر می‌خواهید با نوشتن python مستقیماً پایتون ۳ اجرا شود، باید یک Alias بسازید:

  • فایل تنظیمات شِل خود را باز کنید — برای zsh: vi ~/.zshrc یا برای bash: vi ~/.bashrc
  • در انتهای فایل این خط را اضافه کنید: alias python='python3'
  • فایل را ذخیره کرده و ترمینال را ببندید و دوباره باز کنید، یا دستور source ~/.zshrc را بزنید.

حالا با دستور python --version نسخه ۳ برای شما اجرا خواهد شد.

نتیجه‌گیری

در این جلسه مفسر پایتون و ویرایشگر VS Code را روی ویندوز و لینوکس نصب کردیم. در جلسه بعدی، نوشتن اولین خطوط کد پایتون را با هم شروع می‌کنیم.